วิธีเลือก TPI ใบเลื่อยสายพานให้ถูกต้องตามวัสดุ | คู่มือสมบูรณ์
TPI (Teeth Per Inch) คือจำนวนฟันต่อนิ้วของใบเลื่อยสายพาน การเลือก TPI ที่ถูกต้องมีผลต่อคุณภาพรอยตัด อายุใบเลื่อย และผลผลิตโดยตรง TPI ที่ผิดอาจทำให้ฟันหัก ใบเลื่อยสั่น หรือรอยตัดหยาบ บทความนี้จะสอนหลักการเลือก TPI พร้อมตารางอ้างอิงที่ครบถ้วน
TPI คืออะไร? ส่งผลอย่างไรต่อการตัด?
TPI ย่อมาจาก Teeth Per Inch หมายถึงจำนวนฟันในระยะ 1 นิ้วของใบเลื่อย TPI มีผลต่อ 3 สิ่งหลัก:
- ขนาดเศษที่ตัดออก TPI น้อย = เศษใหญ่ตัดลึก (เหมาะวัสดุหนา) | TPI มาก = เศษเล็กตัดละเอียด (เหมาะวัสดุบาง)
- ความเรียบของรอยตัด TPI มากยิ่งรอยตัดเรียบกว่า แต่ตัดช้ากว่า
- ความเสี่ยงฟันหัก TPI มากเกินไปกับวัสดุหนา ช่องว่างระหว่างฟันเล็กเกินไป เศษอุดตัน ฟันหัก
กฎทองในการเลือก TPI
กฎพื้นฐานที่ผู้ผลิตใบเลื่อยทั่วโลกใช้คือ: “ต้องมีฟันอย่างน้อย 3 ฟัน สัมผัสชิ้นงานตลอดเวลา”
ถ้าฟันสัมผัสน้อยกว่า 3 ตัว ฟันแต่ละตัวต้องรับแรงกระแทกมาก ทำให้ฟันหักง่าย ถ้าฟันสัมผัสมากเกินไป ช่องว่างระหว่างฟัน (Gullet) จะเต็มเร็ว เศษอุดตัน ทำให้งานติด
สูตรคำนวณ TPI ขั้นต่ำ
TPI ขั้นต่ำ = 3 ÷ ความหนาชิ้นงาน (นิ้ว)
เช่น ชิ้นงานหนา 50 มม. (≈ 2 นิ้ว): TPI ขั้นต่ำ = 3 ÷ 2 = 1.5 TPI → เลือก TPI 2–3
ตารางแนะนำ TPI ตามวัสดุและขนาด
| วัสดุ | ความหนา/ขนาด | TPI ที่แนะนำ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|
| เหล็กกล้า (Carbon Steel) | ต่ำกว่า 25 มม. | 6–10 | – |
| เหล็กกล้า (Carbon Steel) | 25–75 มม. | 4–6 | – |
| เหล็กกล้า (Carbon Steel) | มากกว่า 75 มม. | 2–4 | – |
| สแตนเลส | ต่ำกว่า 25 มม. | 8–14 | ใช้ PT Rake |
| สแตนเลส | 25–75 มม. | 4–8 | ใช้ PT Rake |
| อลูมิเนียม | ต่ำกว่า 25 มม. | 6–10 | Positive Rake |
| อลูมิเนียม | 25–100 มม. | 3–6 | Positive Rake |
| ทองเหลือง/ทองแดง | ทุกขนาด | 6–14 | Positive Rake |
| ท่อ/Profile (Thin Wall) | ผนัง 2–10 มม. | 14–24 | ต้องตัดผนังได้ครบ 3 ฟัน |
Variable Pitch (VP) คืออะไร และเมื่อไหรควรใช้
Variable Pitch หมายถึงใบเลื่อยที่มีฟันระยะไม่สม่ำเสมอ สลับฟันใหญ่-เล็ก หรือระยะห่างไม่เท่ากัน ข้อดีหลักคือลดการสั่นสะเทือน (Vibration) และลดเสียงดัง เหมาะสำหรับ:
- งานตัด Profile ที่มีผนังบาง เช่น ท่อ RHS
- งานที่มีการสั่นสะเทือนมาก
- วัสดุที่ทำให้ใบสั่นง่าย เช่น Titanium, Inconel
ตัวอย่างการเลือก TPI ผิดและผลที่ตามมา
| สถานการณ์ | TPI ที่เลือก | ปัญหาที่เกิด |
|---|---|---|
| ตัดเหล็กแท่ง 100 มม. ด้วย TPI 14 | สูงเกินไป | ช่องระหว่างฟันเต็มเร็ว งานติด ฟันหัก |
| ตัดท่อผนัง 3 มม. ด้วย TPI 2 | น้อยเกินไป | ฟันกระโดด รอยตัดหยาบ ฟันหัก |
| ตัดสแตนเลส 50 มม. ด้วยใบ TPI 6 ปกติ | ไม่เหมาะ | Work Hardening, ใบสึกเร็ว |
🔧 ไม่แน่ใจว่าควรเลือก TPI เท่าไหร่สำหรับงานของคุณ?
CNE Service มีผู้เชี่ยวชาญพร้อมแนะนำ TPI และรุ่นใบเลื่อย Eberle ที่เหมาะสมที่สุด
📞 ปรึกษาฟรี
Pingback: เครื่องเลื่อยสายพานตัดสแตนเลส ต้องใช้ใบและตั้งค่าอย่างไร?
Pingback: ใบเลื่อยสายพาน Bi-Metal คืออะไร? ทำไมดีกว่าใบเลื่อยทั่วไป