ตารางน้ำหนักเหล็ก + สูตรคำนวณน้ำหนักเหล็กทุกรูปทรง (เหล็กเส้น เพลา แผ่น ท่อ) อัปเดตล่าสุด

ไม่ว่าคุณจะเป็นฝ่ายจัดซื้อที่ต้องเทียบใบเสนอราคา ช่างที่ต้องประเมินว่าเครนยกไหวไหม หรือเจ้าของโรงงานที่ต้องคิดต้นทุนชิ้นงาน คำถามที่เจอแทบทุกวันคือ “เหล็กชิ้นนี้หนักกี่กิโล?” เพราะเหล็กในไทยซื้อขายกันเป็นกิโลกรัม ค่าขนส่งคิดตามน้ำหนัก และเครื่องจักรทุกตัวมีพิกัดรับน้ำหนักจำกัด

บทความนี้รวม ตารางน้ำหนักเหล็ก ที่ใช้บ่อยที่สุดไว้ในหน้าเดียว ทั้งเหล็กเส้น เหล็กเพลากลม เหล็กสี่เหลี่ยมตัน เหล็กแบน เหล็กหกเหลี่ยม เหล็กแผ่น ท่อกลม และท่อเหลี่ยม พร้อม สูตรคำนวณน้ำหนักเหล็ก ที่ใช้คิดเองได้ทุกขนาด ตัวคูณสำหรับสแตนเลส อะลูมิเนียม และทองเหลือง รวมถึงตัวอย่างการคำนวณจากงานจริง แนะนำให้กดบุ๊กมาร์กหน้านี้ไว้ เพราะคุณจะได้กลับมาเปิดใช้อีกหลายครั้งแน่นอน

หลักการคำนวณน้ำหนักเหล็ก: ปริมาตร × ความหนาแน่น

ทุกสูตรในบทความนี้มาจากหลักการเดียวกัน คือ น้ำหนัก = ปริมาตร × ความหนาแน่น โดยเหล็กกล้าคาร์บอนทั่วไป เช่น SS400 หรือ S45C มีความหนาแน่นประมาณ 7.85 กรัมต่อลูกบาศก์เซนติเมตร หรือ 7,850 กิโลกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

เมื่อแปลงหน่วยให้ใช้งานง่าย หากวัดพื้นที่หน้าตัดเป็น ตารางมิลลิเมตร และความยาวเป็น เมตร จะได้ว่า เหล็กหน้าตัด 1 ตร.มม. ยาว 1 เมตร หนัก 0.00785 กก. ตัวเลข 0.00785 นี้จึงเป็นค่าคงที่ที่อยู่เบื้องหลังสูตรทั้งหมด ส่วนตัวเลขอื่น เช่น 0.00617 ของเหล็กกลม ก็คือ 0.00785 × π/4 นั่นเอง

สรุปขั้นตอนง่าย ๆ คือ

1. หาพื้นที่หน้าตัดของเหล็ก (ตร.มม.)
2. คูณด้วย 0.00785 จะได้น้ำหนักต่อเมตร (กก./ม.)
3. คูณด้วยความยาว (ม.) และจำนวนชิ้น จะได้น้ำหนักรวม

สรุปสูตรคำนวณน้ำหนักเหล็กทุกรูปทรง

ตารางด้านล่างคือสูตรลัดที่ช่างและฝ่ายจัดซื้อใช้กันจริง ใส่ขนาดเป็นมิลลิเมตร ผลลัพธ์ออกมาเป็นกิโลกรัมต่อเมตร

รูปทรง	สูตร (กก./ม.)	ตัวแปร (หน่วย มม.)
เหล็กเพลากลม / เหล็กเส้นกลม	0.00617 × D²	D = เส้นผ่านศูนย์กลาง
เหล็กสี่เหลี่ยมตัน	0.00785 × A²	A = ความกว้างด้าน
เหล็กแบน	0.00785 × W × T	W = กว้าง, T = หนา
เหล็กหกเหลี่ยม	0.0068 × S²	S = ขนาดข้ามแบน
ท่อกลม	0.02466 × T × (OD − T)	OD = เส้นผ่านศูนย์กลางนอก, T = หนา
ท่อเหลี่ยม / กล่อง	0.0157 × T × (A + B − 2T)	A, B = ด้านกว้าง/ยาว, T = หนา
เหล็กแผ่น	7.85 × T (กก./ตร.ม.)	T = ความหนา

หมายเหตุ: สูตรท่อเหลี่ยมคิดแบบมุมฉากไม่มีรัศมีโค้ง ท่อเหลี่ยมจริงที่มีมุมโค้งจะเบากว่าค่าคำนวณเล็กน้อย (โดยทั่วไปไม่เกินไม่กี่เปอร์เซ็นต์ ขึ้นกับความหนา)

ตารางน้ำหนักเหล็กเส้น (RB / DB) สำหรับงานก่อสร้าง

เหล็กเส้นกลม (RB) ผลิตตาม มอก. 20-2559 และเหล็กข้ออ้อย (DB) ผลิตตาม มอก. 24-2559 น้ำหนักต่อเมตรคิดจากเส้นผ่านศูนย์กลางระบุ (Nominal) ความยาวมาตรฐานในตลาดคือ 10 เมตร และมีแบบ 12 เมตรสำหรับบางขนาด

ชื่อเรียก	เส้นผ่านศูนย์กลาง (มม.)	น้ำหนัก (กก./ม.)	น้ำหนักต่อเส้น 10 ม. (กก.)	น้ำหนักต่อเส้น 12 ม. (กก.)
RB6	6	0.222	2.22	2.66
RB9	9	0.499	4.99	5.99
DB10	10	0.617	6.17	7.40
DB12	12	0.888	8.88	10.65
DB16	16	1.578	15.78	18.94
DB20	20	2.466	24.66	29.59
DB25	25	3.853	38.53	46.24
DB28	28	4.834	48.34	58.00
DB32	32	6.313	63.13	75.76

ข้อควรรู้: มาตรฐาน มอก. อนุญาตให้น้ำหนักจริงคลาดเคลื่อนจากค่าระบุได้ในช่วงที่กำหนด หากชั่งแล้วน้ำหนักต่ำกว่าตารางมาก อาจเป็นเหล็กที่ไม่ได้มาตรฐาน (ที่ตลาดเรียกว่า “เหล็กเบา”) ควรตรวจสอบตรา มอก. และใบรับรองจากผู้ผลิตทุกครั้ง โดยเฉพาะงานโครงสร้าง

ตารางน้ำหนักเหล็กเพลากลม (Round Bar)

เหล็กเพลากลมเป็นวัตถุดิบหลักของงานกลึง งานแม่พิมพ์ และงานชิ้นส่วนเครื่องจักร พบบ่อยในเกรด S45C, SCM440, SS400 และ SUS304 ตารางนี้คำนวณที่ความหนาแน่น 7.85 ก./ซม.³ และความยาวเส้นละ 6 เมตร

Ø (มม.)	กก./ม.	กก./เส้น 6 ม.	Ø (มม.)	กก./ม.	กก./เส้น 6 ม.
10	0.617	3.70	65	26.049	156.29
12	0.888	5.33	70	30.210	181.26
16	1.578	9.47	75	34.680	208.08
19	2.226	13.35	80	39.458	236.75
20	2.466	14.80	90	49.940	299.64
22	2.984	17.90	100	61.654	369.92
25	3.853	23.12	110	74.601	447.61
28	4.834	29.00	120	88.781	532.69
30	5.549	33.29	130	104.195	625.17
32	6.313	37.88	140	120.841	725.05
35	7.553	45.32	150	138.721	832.33
38	8.903	53.42	160	157.834	947.00
40	9.865	59.19	180	199.758	1,198.55
45	12.485	74.91	200	246.615	1,479.69
50	15.413	92.48	220	298.404	1,790.43
55	18.650	111.90	250	385.336	2,312.02
60	22.195	133.17	300	554.884	3,329.30

เคล็ดลับจำง่าย: ถ้าไม่มีตารางอยู่ใกล้มือ ให้ใช้สูตร D² ÷ 162 ก็ได้ค่าใกล้เคียงมาก เช่น เพลา Ø50 → 2,500 ÷ 162 ≈ 15.4 กก./ม.

ตารางน้ำหนักเหล็กสี่เหลี่ยมตัน (Square Bar)

ขนาด (มม.)	กก./ม.	กก./เส้น 6 ม.
10×10	0.785	4.71
12×12	1.130	6.78
16×16	2.010	12.06
20×20	3.140	18.84
25×25	4.906	29.44
30×30	7.065	42.39
40×40	12.560	75.36
50×50	19.625	117.75
60×60	28.260	169.56
75×75	44.156	264.94
80×80	50.240	301.44
100×100	78.500	471.00
125×125	122.656	735.94
150×150	176.625	1,059.75

ตารางน้ำหนักเหล็กหกเหลี่ยม (Hexagon Bar)

เหล็กหกเหลี่ยมนิยมใช้ผลิตน็อต หัวโบลต์ และข้อต่อ การวัดขนาดให้วัด “ข้ามแบน” (ระยะระหว่างด้านตรงข้ามที่ขนานกัน) ไม่ใช่วัดข้ามมุม

ขนาดข้ามแบน (มม.)	กก./ม.	กก./เส้น 6 ม.
10	0.680	4.08
13	1.149	6.89
17	1.965	11.79
19	2.454	14.73
22	3.290	19.74
24	3.916	23.49
27	4.956	29.74
30	6.118	36.71
32	6.961	41.77
36	8.811	52.86
41	11.428	68.57
46	14.385	86.31
50	16.996	101.97

ตารางน้ำหนักเหล็กแบน (Flat Bar)

กว้าง × หนา (มม.)	กก./ม.	กก./เส้น 6 ม.
25×3	0.589	3.53
25×6	1.177	7.06
38×6	1.790	10.74
50×6	2.355	14.13
50×9	3.532	21.20
50×12	4.710	28.26
65×9	4.592	27.55
75×9	5.299	31.79
75×12	7.065	42.39
100×9	7.065	42.39
100×12	9.420	56.52
100×16	12.560	75.36
125×12	11.775	70.65
150×12	14.130	84.78
150×20	23.550	141.30
200×20	31.400	188.40

ตารางน้ำหนักเหล็กแผ่น (Steel Plate)

เหล็กแผ่นนิยมบอกน้ำหนักเป็นกิโลกรัมต่อตารางเมตร ซึ่งคำนวณง่ายมาก คือ ความหนา (มม.) × 7.85 ตารางนี้คำนวณขนาดแผ่นมาตรฐาน 4×8 ฟุต (1,219 × 2,438 มม.) และ 5×10 ฟุต (1,524 × 3,048 มม.) ให้ด้วย

ความหนา (มม.)	กก./ตร.ม.	แผ่น 4×8 ฟุต (กก.)	แผ่น 5×10 ฟุต (กก.)
1.2	9.42	28.0	43.8
1.6	12.56	37.3	58.3
2.0	15.70	46.7	72.9
2.3	18.05	53.7	83.9
3.0	23.55	70.0	109.4
4.5	35.32	105.0	164.1
6.0	47.10	140.0	218.8
9.0	70.65	210.0	328.2
12.0	94.20	280.0	437.6
16.0	125.60	373.3	583.4
20.0	157.00	466.6	729.3
25.0	196.25	583.2	911.6
32.0	251.20	746.5	1,166.9
40.0	314.00	933.2	1,458.6
50.0	392.50	1,166.5	1,823.2

ตารางน้ำหนักท่อเหล็กกลม (Steel Pipe)

ขนาด OD อ้างอิงขนาดท่อที่ใช้กันทั่วไปในไทย (เช่น ท่อตามมาตรฐาน JIS G3444) ความหนาในตารางเป็นตัวอย่างที่พบบ่อย ท่อแต่ละยี่ห้อและแต่ละ Class อาจมีความหนาต่างกัน หากความหนาไม่ตรงตาราง ให้ใช้สูตร 0.02466 × T × (OD − T) คำนวณเองได้ทันที

ขนาดเรียก	OD (มม.)	หนา (มม.)	กก./ม.	กก./เส้น 6 ม.
1/2″	21.7	2.0	0.972	5.83
3/4″	27.2	2.0	1.243	7.46
1″	34.0	2.3	1.798	10.79
1 1/4″	42.7	2.3	2.292	13.75
1 1/2″	48.6	2.3	2.626	15.76
2″	60.5	2.3	3.301	19.81
2″	60.5	3.2	4.522	27.13
2 1/2″	76.3	3.2	5.769	34.61
3″	89.1	3.2	6.779	40.67
3 1/2″	101.6	3.2	7.765	46.59
4″	114.3	3.2	8.768	52.61
4″	114.3	4.5	12.185	73.11
5″	139.8	4.5	15.015	90.09
6″	165.2	5.0	19.754	118.52
8″	216.3	5.8	30.109	180.66

ตารางน้ำหนักเหล็กกล่อง / ท่อเหลี่ยม (Square & Rectangular Tube)

ขนาด (มม.)	หนา (มม.)	กก./ม.	กก./เส้น 6 ม.
25×25	1.6	1.176	7.05
25×25	2.3	1.639	9.84
38×38	1.6	1.829	10.97
38×38	2.3	2.578	15.47
50×50	2.3	3.445	20.67
50×50	3.2	4.702	28.21
75×75	2.3	5.250	31.50
75×75	3.2	7.214	43.29
100×100	3.2	9.726	58.36
100×100	4.5	13.494	80.96
50×25	2.3	2.542	15.25
75×38	2.3	3.914	23.49
75×45	3.2	5.707	34.24
100×50	2.3	5.250	31.50
100×50	3.2	7.214	43.29
150×50	3.2	9.726	58.36

ค่าในตารางคิดแบบมุมฉาก ท่อเหลี่ยมจริงจะเบากว่าเล็กน้อยเพราะมีรัศมีมุม สำหรับงานประเมินราคาและงานขนส่ง ค่านี้ถือว่าเผื่อปลอดภัยแล้ว

ตัวคูณน้ำหนักสำหรับโลหะอื่น (สแตนเลส อะลูมิเนียม ทองเหลือง)

ถ้าวัสดุไม่ใช่เหล็กกล้าคาร์บอน ไม่ต้องหาตารางใหม่ เพียงนำน้ำหนักจากตารางเหล็กด้านบนไป คูณด้วยตัวคูณ ในตารางนี้ เช่น เพลา สแตนเลส 304 Ø50 หนัก 15.41 × 1.010 ≈ 15.57 กก./ม. หรือเพลา อะลูมิเนียม 6061 Ø50 หนัก 15.41 × 0.344 ≈ 5.30 กก./ม.

วัสดุ	ความหนาแน่น (ก./ซม.³)	ตัวคูณเทียบกับเหล็ก
เหล็กกล้าคาร์บอน (SS400, S45C)	7.85	1.000
เหล็กเครื่องมือ (SKD11, SKD61)	7.70	0.981
สแตนเลส 304 / 316	7.93	1.010
สแตนเลส 430	7.70	0.981
เหล็กหล่อเทา	7.20	0.917
ทองเหลือง	8.50	1.083
ทองแดง	8.96	1.141
อะลูมิเนียม 6061 / 5052	2.70	0.344
อะลูมิเนียม 7075	2.81	0.358
ไทเทเนียม Ti-6Al-4V	4.43	0.564

ค่าความหนาแน่นเป็นค่าโดยประมาณ แต่ละเกรดและผู้ผลิตอาจต่างกันเล็กน้อย อ่านเพิ่มเรื่องความต่างของวัสดุแต่ละกลุ่มได้ที่บทความ Carbon Steel vs Alloy Steel vs Stainless Steel และ มาตรฐานเหล็ก JIS / DIN / ASTM / AISI

ตัวอย่างการคำนวณน้ำหนักเหล็กจากงานจริง

ตัวอย่างที่ 1: ตัดเพลา SS400 Ø100 มม. ยาวชิ้นละ 150 มม. จำนวน 200 ชิ้น

• น้ำหนักต่อเมตร = 0.00617 × 100² ≈ 61.65 กก./ม.
• น้ำหนักต่อชิ้น = 61.65 × 0.15 ≈ 9.25 กก.
• น้ำหนักรวม 200 ชิ้น ≈ 1,850 กก. (ยังไม่รวมเศษจากรอยตัดและหัวท้ายเส้น)

ถ้าซื้อเพลายาว 6 เมตร หนึ่งเส้นหนักประมาณ 370 กก. ซึ่งเกินกว่าที่คนสองคนจะยกขึ้นเครื่องได้อย่างปลอดภัย ต้องใช้เครนหรือรอก และต้องมั่นใจว่าโต๊ะป้อนงานของเครื่องเลื่อยรับน้ำหนักได้

ตัวอย่างที่ 2: ท่อเหล็ก 2 นิ้ว (OD 60.5 มม.) หนา 3.2 มม. ยาว 6 เมตร

• น้ำหนักต่อเมตร = 0.02466 × 3.2 × (60.5 − 3.2) ≈ 4.52 กก./ม.
• น้ำหนักต่อเส้น ≈ 27.13 กก.

ตัวอย่างที่ 3: เหล็กแผ่นหนา 12 มม. ขนาด 4×8 ฟุต

• น้ำหนักต่อตร.ม. = 7.85 × 12 = 94.2 กก./ตร.ม.
• พื้นที่แผ่น ≈ 1.219 × 2.438 ≈ 2.97 ตร.ม.
• น้ำหนักต่อแผ่น ≈ 280.0 กก.

ทำไมน้ำหนักจริงไม่ตรงกับตาราง? 5 ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

1. ใช้ขนาดระบุ ไม่ใช่ขนาดจริง — เหล็กดำรีดร้อนมักมีขนาดจริงเผื่อมากกว่าขนาดระบุ ส่วนเหล็กเบาอาจเล็กกว่า ควรวัดด้วยเวอร์เนียหลายจุดก่อนสรุป
2. สับสนหน่วย มม. กับ ซม. หรือ นิ้ว — ข้อผิดพลาดยอดฮิต ใส่ 5 แทน 50 ผลลัพธ์ผิดไป 100 เท่า ท่อที่เรียกเป็นนิ้วต้องแปลงเป็น OD จริงก่อน (เช่น ท่อ 2 นิ้ว OD = 60.5 มม. ไม่ใช่ 50.8 มม.)
3. ลืมเปลี่ยนความหนาแน่นตามวัสดุ — คิดอะลูมิเนียมด้วยตารางเหล็กโดยไม่คูณ 0.344 จะได้น้ำหนักเกินจริงเกือบ 3 เท่า
4. ไม่เผื่อรัศมีมุมของท่อเหลี่ยม — ทำให้ค่าคำนวณสูงกว่าน้ำหนักชั่งจริงเล็กน้อย
5. ไม่เผื่อเศษจากการตัด — ทุกรอยตัดเสียเนื้อเหล็กเท่ากับความกว้างคลองเลื่อย บวกกับหัวท้ายเส้นที่ต้องตัดทิ้ง งานตัดชิ้นสั้นจำนวนมากเศษสะสมได้หลายเปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักวัตถุดิบ

น้ำหนักเหล็กเกี่ยวกับการเลือกเครื่องเลื่อยสายพานอย่างไร?

หลายคนดูแค่ “ตัดได้โตสุดกี่มิลลิเมตร” ตอนเลือกเครื่องตัดเหล็ก แต่ในงานจริง น้ำหนักของชิ้นงาน สำคัญไม่แพ้กัน

• พิกัดโต๊ะและลูกกลิ้งป้อนงาน — เพลา Ø200 ยาว 6 ม. หนักเกือบ 1.5 ตัน โต๊ะป้อนและแท่นรองต้องรับไหวโดยไม่แอ่นตัว ไม่อย่างนั้นชิ้นงานจะเอียงและตัดไม่ตรง
• ระบบจับยึด (Vise) — ชิ้นงานหนักต้องใช้ปากจับแบบไฮดรอลิกที่แรงพอ เพื่อไม่ให้ชิ้นงานขยับระหว่างตัด ซึ่งเป็นสาเหตุใหญ่ของใบเลื่อยหักและฟันบิ่น
• การตัดแบบมัด (Bundle) — เมื่อตัดเหล็กเส้นหรือท่อทีละหลายเส้น น้ำหนักรวมของมัดสูงมาก อ่านวิธีจัดมัดให้ปลอดภัยได้ที่ เทคนิคตัดงาน Bundle
• ต้นทุนต่อชิ้น — เมื่อรู้น้ำหนักต่อชิ้น จะคำนวณต้นทุนวัตถุดิบ + ค่าตัดได้แม่นยำ ดูวิธีคิดเต็ม ๆ ใน ต้นทุนต่อการตัดจริงของเครื่องเลื่อยสายพาน

ถ้ากำลังเลือกเครื่องสำหรับงานท่อและโปรไฟล์ แนะนำบทความ วิธีเลือกเครื่องเลื่อยสายพานสำหรับตัดท่อและเหล็กรูปพรรณ และ ราคาเครื่องเลื่อยสายพานตัดเหล็ก แต่ละงบได้อะไร

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

เหล็ก 1 ลูกบาศก์เมตร หนักกี่กิโลกรัม?

เหล็กกล้าคาร์บอน 1 ลูกบาศก์เมตรหนักประมาณ 7,850 กิโลกรัม หรือ 7.85 ตัน

เหล็กเส้น DB12 หนึ่งเส้นหนักกี่กิโล?

DB12 หนัก 0.888 กก./ม. ความยาวมาตรฐาน 10 เมตร จึงหนักประมาณ 8.88 กก. ต่อเส้น (ค่าตามมาตรฐาน)

สแตนเลสหนักกว่าเหล็กไหม?

สแตนเลส 304 หนักกว่าเหล็กกล้าคาร์บอนเพียงประมาณ 1% (7.93 เทียบกับ 7.85 ก./ซม.³) จึงใช้ตารางเหล็กแล้วคูณ 1.01 ได้เลย ส่วนสแตนเลสตระกูล 400 อย่าง 430 จะเบากว่าเหล็กเล็กน้อย

สูตร 0.00617 กับ D²/162 ต่างกันไหม?

แทบไม่ต่าง 1/162 = 0.00617 ทั้งสองสูตรให้ผลเท่ากันในทางปฏิบัติ เลือกใช้แบบที่จำง่าย

คำนวณน้ำหนักเหล็กรูปพรรณ เช่น H-Beam ได้อย่างไร?

เหล็กรูปพรรณรีดร้อนมีรัศมีโค้งตรงรอยต่อปีก ควรใช้ค่าน้ำหนักต่อเมตรจากตารางของผู้ผลิตหรือมาตรฐาน มอก. โดยตรง ถ้าต้องประมาณเอง ให้แยกหน้าตัดเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า (ปีกบน ปีกล่าง และเอว) แล้วรวมพื้นที่ก่อนคูณ 0.00785

สรุป

การรู้น้ำหนักเหล็กช่วยให้ตั้งราคาได้แม่นขึ้น วางแผนขนส่งและยกย้ายได้ปลอดภัยขึ้น และเลือกเครื่องจักรได้ตรงกับงาน จำไว้แค่หลักเดียวคือ พื้นที่หน้าตัด (ตร.มม.) × 0.00785 = กก./ม. แล้วคูณตัวคูณตามวัสดุ ก็คำนวณได้ทุกรูปทรง

หากกำลังมองหา เครื่องเลื่อยสายพานตัดเหล็ก ที่รองรับชิ้นงานหนักได้จริง หรือ ใบเลื่อยสายพาน Eberle จากเยอรมนีที่เหมาะกับวัสดุของคุณ ทีมงาน CNE Service ยินดีให้คำแนะนำ ช่วยคำนวณขนาดเครื่องและเลือกใบเลื่อยให้ตรงงาน ติดต่อเราได้ผ่านหน้าเว็บไซต์