TPI ใบเลื่อยสายพาน (Teeth Per Inch) คือจำนวนฟันต่อนิ้วของใบเลื่อย เป็นปัจจัยสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งในการเลือกใบเลื่อยให้ตัดได้เร็ว เรียบ และยืดอายุใบ บทความนี้อธิบายหลักการเลือก TPI ใบเลื่อยสายพาน พร้อมตารางแนะนำตามความหนาชิ้นงาน

TPI ใบเลื่อยสายพานคืออะไร?

TPI ย่อมาจาก Teeth Per Inch หมายถึงจำนวนฟันใบเลื่อยในความยาว 1 นิ้ว ยิ่งค่า TPI ใบเลื่อยสายพานสูง ฟันยิ่งถี่และเล็ก เหมาะกับงานบางและต้องการผิวเรียบ ยิ่งค่า TPI ต่ำ ฟันยิ่งห่างและใหญ่ เหมาะกับงานหนาและตัดเร็ว การเลือก TPI ที่ถูกต้องจึงเป็นพื้นฐานสำคัญของการตัดที่มีประสิทธิภาพ

หลักการสำคัญ: ฟันต้องสัมผัสชิ้นงาน 3 ซี่ขึ้นไป

กฎทองในการเลือก TPI ใบเลื่อยสายพาน คือ ต้องมีฟันสัมผัสหน้าตัดชิ้นงานอย่างน้อย 3 ซี่เสมอ หากฟันน้อยกว่านี้ ฟันจะเกี่ยวขอบชิ้นงานและบิ่นหรือหักได้ง่าย ในขณะเดียวกันก็ไม่ควรถี่เกินไปจนเศษอุดร่องฟัน การยึดกฎ 3 ฟันสัมผัสช่วยป้องกันปัญหาฟันบิ่นได้มาก

ตารางแนะนำ TPI ตามความหนาชิ้นงาน

ตารางนี้ช่วยเลือก TPI ใบเลื่อยสายพาน ให้เหมาะกับความหนาหรือเส้นผ่านศูนย์กลางของชิ้นงาน

ความหนา/เส้นผ่านศูนย์กลาง	TPI แนะนำ
น้อยกว่า 6 มม.	10–14 TPI
6–25 มม.	8–10 TPI
25–50 มม.	6–8 TPI
50–100 มม.	4–6 TPI
100–250 มม.	3–4 TPI
มากกว่า 250 มม.	2–3 TPI

Variable Pitch (ฟันแบบผสม)

ใบเลื่อยสมัยใหม่มักใช้ระยะฟันแบบผสม เช่น 4/6 หรือ 5/8 TPI เพื่อลดการสั่นสะเทือนและเสียงดัง ระยะฟันที่ไม่สม่ำเสมอช่วยกระจายความถี่การสั่น ทำให้ตัดได้เรียบและเงียบกว่าฟันระยะคงที่ การเลือก TPI ใบเลื่อยสายพาน แบบ Variable Pitch จึงเป็นที่นิยมในงานทั่วไป

TPI สำหรับงานตัดท่อและโปรไฟล์

การตัดท่อหรือเหล็กกลวงต้องใช้ TPI ใบเลื่อยสายพาน สูงกว่าเหล็กตัน เพราะผนังบาง ต้องมีฟันสัมผัสหลายซี่ตลอดเวลา แนะนำ 8–14 TPI สำหรับท่อผนังบาง โดยให้คำนวณจากความหนาผนัง ไม่ใช่เส้นผ่านศูนย์กลางรวม

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: TPI ใบเลื่อยสายพานยิ่งเยอะยิ่งดีไหม?
ไม่เสมอไป TPI สูงเหมาะกับงานบาง แต่งานหนาต้องใช้ TPI ต่ำเพื่อระบายเศษ การเลือกต้องตามความหนาชิ้นงาน

Q: ตัดท่อบางควรใช้ TPI เท่าไหร่?
แนะนำ 10–14 TPI เพื่อให้มีฟันสัมผัสผนังท่อหลายซี่ ป้องกันฟันบิ่น

Q: Variable Pitch คืออะไร?
คือใบที่มีระยะฟันผสม เช่น 4/6 TPI ช่วยลดการสั่นและเสียง เหมาะกับงานหลากหลาย

สรุป

การเลือก TPI ใบเลื่อยสายพาน ที่ถูกต้องตามความหนาชิ้นงาน โดยยึดกฎฟันสัมผัส 3 ซี่ขึ้นไป จะช่วยให้ตัดได้เร็ว ผิวเรียบ และยืดอายุใบเลื่อย งานหนาใช้ TPI ต่ำ งานบางและท่อใช้ TPI สูง และเลือก Variable Pitch เพื่อลดการสั่น

ใบเลื่อยสายพาน

TPI ใบเลื่อยสายพานคืออะไร? เลือกจำนวนฟันต่อนิ้วให้เหมาะกับงาน พร้อมตารางแนะนำ